De Twentse arbeidsmarkt heeft de afgelopen jaren een duidelijke omslag doorgemaakt. Waar eerder werkloosheid centraal stond, is er nu vooral sprake van krapte. Tegelijkertijd zijn er belangrijke stappen gezet om meer mensen mee te laten doen op de arbeidsmarkt.
Sinds 2018 daalde de werkloosheid van circa 17.000 naar 13.000 personen (-23%). In dezelfde periode groeide het aantal banen met ruim 32.000 (+10,2%) en nam de beroepsbevolking toe tot 361.000 mensen. Ook steeg de arbeidsparticipatie naar circa 76%. Inmiddels werkt of wil 3 op de 4 Twentenaren werken.
Deze ontwikkelingen blijken uit de nieuwste Twentse Arbeidsmarktmonitor die is gepubliceerd. De monitor bevat naast de actuele cijfers verdiepende specials over de banenafspraak en een terugblik op acht jaar arbeidsmarktontwikkeling.
“De afgelopen jaren laten zien dat we als regio echt stappen hebben gezet,” zegt Arjan Kampman, wethouder van de gemeente Enschede en voorzitter van de Arbeidsmarktregio Twente. “Meer mensen doen mee en dat is een kracht van Twente. Tegelijkertijd vraagt de krapte op de arbeidsmarkt dat we al het beschikbare talent blijven benutten.”
Die opgave komt ook terug in de banenafspraak. In Twente behoren 12.728 mensen tot de doelgroep, waarvan 6.895 mensen werken (54,2%). Het aantal banen groeide van 4.563 in 2013 naar 8.124 nu. Daarmee is bijna 80 procent van de Twentse doelstelling gerealiseerd. Verdere inzet blijft nodig.
“Het gaat er om hoe we het werk zo organiseren dat iedereen kan bijdragen,” aldus Kampman. “Iedereen heeft talent — het is aan ons om dat beter te benutten.”
Sinds juli 2018 is wethouder Arjan Kampman van de gemeente Enschede actief als voorzitter van de Arbeidsmarktregio Twente. De afgelopen jaren laten zien hoe snel de arbeidsmarkt kan veranderen. De coronacrisis heeft daarin een kenmerkende rol in gespeeld. In deze special blikt Arjan Kampman terug op de belangrijkste ontwikkelingen. Niet alleen in cijfers, maar vooral in wat die ontwikkelingen zeggen over hoe Twente zich ontwikkelt als arbeidsmarktregio. De ontwikkelingen die worden besproken zijn: werkloosheid, werkgelegenheid, beroepsbevolking, sectorontwikkeling, arbeidsmarktkrapte, woon/werkverkeer en onbenut arbeidspotentieel.
In 2012 kwamen het kabinet en sociale partners overeen om het aantal banen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Afgesproken is om 125.000 extra banen te realiseren voor deze doelgroep in 2026. Voor de regio Twente is het aandeel in deze afspraak vastgesteld op afgerond 4.450 banen.
Op basis van de cijfers tot en met het derde kwartaal van 2025 is de stand van zaken als volgt: met nog 3 maanden te gaan, bedraagt de toename in Twente 3.561 banen (79,9% van het streefcijfer). Landelijk zijn er 92.450 banen gerealiseerd, wat neerkomt op 74,0% van het beoogde aantal. Hoewel zowel in Twente als landelijk de doelstelling niet gehaald lijkt te gaan worden, scoort Twente met dit realisatiepercentage boven het landelijk gemiddelde.
Na een afname in de voorgaande 3 kwartalen, steeg het aantal nieuwe vacatures in het eerste kwartaal van 2026 weer. Dit is een bekend ‘begin-van-het-jaareffect’: de start van een nieuw jaar brengt traditioneel een toename van vacatures met zich mee. In het eerste kwartaal van 2026 telde Twente 10.350 nieuwe vacatures. Een toename van 12,5 procent. De Twentse ontwikkeling volgt hiermee de landelijke trend.
Eind maart 2026 telde Twente 10.800 openstaande vacatures. Dit is een stijging van 400 vacatures (+3,8%) ten opzichte van het vorige kwartaal. Over een langere termijn bekeken, is er echter sprake van een dalende trend. Ook deze Twentse ontwikkeling loopt in de pas met de landelijke cijfers.
Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt langzaam afneemt, blijft de spanning hoog. In het tweede kwartaal van 2023 bedroeg de regionale spanningsindicator nog 4,15 (een zeer krappe markt); inmiddels is deze gedaald naar 2,64. Dit betekent dat een Twentse werkzoekende gemiddeld uit 2,64 vacatures kan kiezen, ofwel: een werkgever heeft gemiddeld 2,64 concurrenten voor dezelfde vacature. De spanning op de Nederlandse arbeidsmarkt als geheel ligt structureel hoger.
Binnen de Twentse verzameling van 66 krappe tot zeer krappe beroepsgroepen zijn er 4 die kampen met extreme krapte: juristen, loodgieters/pijpfitters, overheidsbestuurders en winkeliers/teamleiders detailhandel. In deze beroepsgroepen zijn er meer dan 15 vacatures beschikbaar per kortdurende WW-gerechtigde.
Eind maart 2026 bedroeg het aantal WW-uitkeringen in Twente 6.730; dit is een stijging van 387 uitkeringen ten opzichte van eind december 2025. Zowel landelijk als regionaal wordt deze stijging volledig verklaard door de sterke toename in januari. Dit is een seizoenseffect: omdat veel contracten aan het einde van het kalenderjaar aflopen, stijgt het aantal WW-rechten steevast aan het begin van het nieuwe jaar. In de 2 maanden daarna daalden de aantallen weer licht.
Aan het eind van het eerste kwartaal van 2026 telde Twente 715 jongeren met een lopend WW-recht. Dit is een afname van 31 jongeren (-4,2%) ten opzichte van het vorige kwartaal. Deze ontwikkeling staat haaks op de landelijke trend, die een stijging van 4,9% liet zien.
Eind maart 2026 werden er in Twente 12.779 Participatiewet-uitkeringen verstrekt, tegenover 12.765 eind december 2025. Dit betreft een marginale stijging van 14 uitkeringen (+0,1%).
Het aantal jongeren (inclusief jongerenhuishoudens) met een Participatiewet-uitkering is licht gestegen. Eind maart 2026 telde Twente 1.780 jongeren met een dergelijke uitkering, wat een toename van 1,0% (18 personen) is ten opzichte van het vorige kwartaal.
——–
Arbeidsmarktmonitor Twente is gemaakt in opdracht van het Twentse portefeuillehouders overleg Arbeidsmarkt.
De Arbeidsmarktmonitor Twente is te vinden op de website Twentse Arbeidsmarktmonitor.nl